Leaky gut: het DPP-IV-enzym is de poortwachter van de darmwand-integriteit

Het DPP-IV enzym (dipeptidyl peptidase-4) staat vooral bekend om zijn rol in de afbraak van exorfinen. Exorfinen zijn opiaatachtige peptiden (eiwitten) uit gluten (tarwe, spelt, kamut, gerst en rogge), caseïne (melkeiwit), soja en spinazie. Exorfinen worden door het DPP-IV-enzym omgezet in kleinere peptiden bestaande uit 2, 3, 4 en 5 aminozuren. Deze afbraakproducten remmen vervolgens de werking van DPP-IV. Een dieet met bv. brood, gebak, pasta en andere glutenbevattende voeding, al dan niet in combinatie met koemelkzuivel (uitgezonderd yoghurt) verhoogt de kans op DPP-IV-uitputting aanzienlijk. Zoals we verder zullen zien, hebben exorfinen en DPP-IV invloed op de inflammatie en permeabiliteit van de darmwand.

Een van de afbraakproducten van caseïne-exorfinen is morphiceptin (Engelstalig), een peptide met 4 aminozuren. Morphiceptin heeft een endorfine-activering die qua sterkte te vergelijken is met morfine R – R2 – R3, wat verklaart waarom melk een rustgevend effect heeft en moeders melk geven aan hun kinderen om beter te slapen. A1-koemelk bevat bv. 10 x meer caseïne-exorfinen dan humane melk. Aangezien opiaten apneu kunnen veroorzaken, wordt A1-koemelk in verband gebracht met wiegendood R – R2 – R3 – R4 en apneu bij volwassenen R.

Onderzoek wijst uit dat A1-caseïne uit koemelk en gluten bij een deel van de mensen een ontstekingsbevorderende werking heeft R – R2 – R3 – R4 – R5 – R6. Een verminderde DPP-IV-werking en een overmaat aan exorfinen beïnvloeden de darmpermeabiliteit R via diverse routes:

  • Indirect effect via exorfinen

    • Exorfinen kunnen de integriteit van de darmwand beïnvloeden.

    • Als DPP-IV ze onvoldoende afbreekt, blijven deze opioïde-achtige peptiden langer actief in de darm R.

    • Deze peptiden kunnen de darmperistaltiek en de mucosale afweer negatief beïnvloeden R → de tight junctions worden losser met een hogere darmpermeabiliteit (“leaky gut”) tot gevolg.

  • Rol in ontsteking

    • DPP-IV heeft meer dan 70 functies. DPP-IV is tevens actief als het CD26-enzym op immuuncellen. Het beïnvloedt onder meer het evenwicht tussen de Th1- en Th2-cellen en beschermt de darmwand tegen een verhoogde darmpermeabiliteit en ontstekingen. Het CD26-enzym reguleert het evenwicht tussen Th1 en TH2-cytokines. Bij astma en allergieën – een toestand die gekenmerkt is door TH2-dominantie – zien we bv. een verminderde werking van het CD26-enzym R – R2.

    • Een afwijkende DPP-IV/CD26 signalering kan bijdragen tot laaggradige ontsteking en chronische of acute inflammatie in de darmwand R – R2. Ontsteking op zijn beurt verhoogt de darmpermeabiliteit, terwijl een verhoogde darmpermeabiliteit ontstekingsbevorderend is.

Het DPP-IV enzym bevindt zich onder meer in de dunne mucosale laag van de darmen. Daar breekt het exorfinen af en vermindert het de opname van exorfinen in de bloedbaan. Opiaten hebben de eigenschap om de darmpermeabiliteit te verhogen, zoals bv. morfine R. Onderzoek toont aan dat bv. A1-caseine – dat afgebroken wordt in onder meer morphiceptin een belangrijke factor is in het ontstaan van dysbiose, darminflammatie en verhoogde darmpermeabiliteit R. Een goede werking van endorfine én DPP-IV is noodzakelijk om darminflammatie en (laaggradige) ontstekingen te verminderen R. Vanuit deze context is een exorfinen-arm dieet gunstig voor de werking van het DPP-IV/CD26-enzym en het verhogen van de endorfinegevoeligheid, zowel in de darm, hersenen en andere delen van het lichaam.

Het DPP-IV enzym helpt de microvilli mee in stand houden en is daarmee een van de belangrijkste enzymen om leaky gut te voorkomen en te behandelen R. De microvilli zorgen voor een 20-voudige vergroting van het darmoppervlak van de dunne darm. Deze oppervlaktevergroting is nodig om de opname van voedingsstoffen te verhogen. De opname van exorfinen doorheen de darmwand is niet geheel afhankelijk van de leaky gut toestand. Ook bij een normale darmpermeabiliteit zal onder invloed van glucose en calcium de darmwand meer exorfinen doorlaten naar de bloedbaan R.

Onderzoek wijst uit dat bij een deficiënte DPP-IV enzym werking (bv. onder invloed van gluten) de microvilli verkleinen en leaky gut in de hand werkt R en R2. Leaky gut of ‘lekkende darm” is een populaire term in de natuurgeneeskunde, het verwijst in essentie naar een verhoogde darmpermeabiliteit. Een verhoogde darmpermeabiliteit is een factor bij verschillende ziekten, zoals coeliakie, prikkelbaredarmsyndroom, diabetes type 1, diabetes type 2, reumatoïde artritis, inflammatoire darmziekte, schizofrenie, bepaalde soorten kanker obesitas, leververvetting, atopie, allergische aandoeningen en andere. In de meeste gevallen ontwikkelt de verhoogde permeabiliteit zich vóór de ziekte. Leaky gut gaat meestal gepaard met darmontsteking en endorfineresistentie R. Vermoedelijk omdat endorfine een belangrijke anti-inflammatoire werking heeft in de darmen R.

Hogere cortisolwaarden zijn een belangrijke oorzaak van DPP-IV/CD26 remming R. Organofosfaten, een groep binnen de pesticiden, hebben tevens een sterk DPP-IV-remmend effect R. Overigens kan er ook door genetische factoren een systemisch tekort bestaan van DPP-IV.

Wil je graag meer weten over het DPP-IV-enzym, kan je dit nalezen op de DPP-IV-enzym pagina.
Voor een meer uitgebreide uiteenzetting van de rol van het endorfinesysteem, DPP-IV, exorfinen en de invloed van het endocannabinoïde systeem op de epigenetische regulatie van ziekte en gezondheid zijn er de verschillende BrainQ-opleidingen Level 1 en ResetQ en tevens het boek ‘Het Endorfine Herstelplan. Integrale epigenetica in de praktijk en het endocannabinoïde systeem – Editie 2024‘ dat te koop is bij boekhandel Merlijn.

Copyright
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke wijze ook en evenmin in een retrieval systeem worden opgeslagen zonder schriftelijke toestemming van BrainQ®

Disclaimer
Deze informatie is bedoeld als informatiebron en als naslagwerk. Het is met de grootste zorgvuldigheid en naar beste vermogen en inzicht samengesteld. De informatie is bedoeld voor beroepsbeoefenaren zoals artsen, apothekers, herboristen, psychologen en therapeuten, die vanwege hun opleiding en ervaring de inhoud en toepassing kunnen evalueren. De informatie is niet bestemd voor leken of consumenten die zelf een behandeling willen uitstippelen. Het is geenszins bedoeld als vervanging voor het consulteren van een arts of therapeut. Indien u momenteel geneesmiddelen neemt, raadpleeg dan eerst een arts indien u met deze middelen wil stoppen. Stop de inname niet of vervang deze geneesmiddelen niet op basis van informatie of aanbevelingen uit deze website. BrainQ® kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele schade die zou voortvloeien uit beslissingen gebaseerd op informatie uit deze website.