Rhodiola

TOEPASSINGEN

  1. Mentale energie, concentratie en geheugen
  2. Cellulaire energie (ATP)
  3. Regulatie van de bloedsuiker (insulineresistentie, diabetes 1 en 2)
  4. Blokkeert energievoorziening in tumoren
  5. Versterkt het geheugen
  6. Sportprestaties
  7. Verhoogt EPO
  8. Regulatie van het zuur-base-evenwicht
  9. Ziekte van Pfeiffer (Epstein-barr virus)
  10. Chronische vermoeidheid, burn-out en bijnieruitputting
  11. Spierzwakte, spierpijn, spierkrampen
  12. Vermindert ontwenningsverschijnselen en stress bij stoppen met roken en exorfinenvrij dieet
  13. Hoge bloeddruk
  14. Hartritmestoornissen (aritmieën)
  15. Endorfine herstel
  16. Depressie
  17. Atherosclerose (aderverkalking)
  18. Osteoporose
  19. Anti-aging
  20. Alzheimer en Parkinson
  21. Nitric oxide (koolstofmonoxide)

ACTIEVE EXTRACTEN: ROSAVINE & SALIDROSIDE

De wortel van de Rhodiola rosea en Rhodiola crenulata bevatten krachtige adaptogenen. Deze stoffen activeren de energiehuishouding en helpen het lichaam zich aan te passen aan stressvolle omstandigheden veroorzaakt door psychische en fysiologische stressoren. De belangrijkste adaptogenen in Rhodiola zijn rosavine en salidroside. Hoewel rosavine uit Rhodiola rosea het meest gebruikte extract is heeft salidroside een superieure werking. Het salidroside extract wordt zowel gewonnen uit Rhodiola Rosea en Rhodiola crenulata. De werkingsduur is ongeveer 12 uur.

MENTALE EN LICHAMELIJKE ENERGIE

De aerobe energieroute: wordt gecontroleerd door het AMPK enzym. Dit enzym reguleert de aanmaak van ATP (energie) uit pyruvaat en stimuleert de aanmaak van mitochondria, dit zijn celstructuren waar ATP wordt aangemaakt. Salidroside en rosavine zorgen voor een snelle toename van de lichamelijke en mentale energie door het AMPK enzym te stimuleren. AMPK verhoogt de expressie van het POMC-gen, dat de aanmaak van endorfine, ACTH en cortisol aanstuurt. Deze stoffen reguleren de mentale energie via het beloningssysteem en het stresssysteem (HPA-as).

De lactaat (anaerobe) energieroute: door een verminderde activiteit van het AMPK enzym schakelt het lichaam over op lactaat als energiebron. Een deel van het lactaat komt in de bloedbaan en de hersenen en heeft verzuring tot gevolg. De lactaatopstapeling veroorzaakt lusteloosheid, (chronische) vermoeidheid, brain-fog, gespannen spieren en pijn. AMPK is volgens verschillende onderzoekers de centrale factor om verzuring door lactaat tegen te gaan

AMPK IN EEN NOTENDOP

Het AMPK enzym reguleert de energie- en glucosehuishouding, stressweerbaarheid, en het beloningssysteem. Het AMPK enzym is betrokken is verschillende metabolische processen en het is een belangrijke factor in het voorkomen en herstellen van verzuring, neurodegeneratieve aandoeningen (Alzheimer, Parkinson) osteoporose en aderverkalking.

  • AMPK verhoogt de expressie van het POMC-gen. Dit gen reguleert de gevoeligheid van beloningssysteem via de aanmaak van endorfine. POMC stimuleert de stressweerbaarheid via de aanmaak van endorfine en ACTH (ACTH reguleert de aanmaak van cortisol in de bijnieren en activeert cortisol in de HPA-as). POMC zorgt voor een toename van de energie door de aanmaak van neuromelanine te stimuleren. Neuromelanine levert waterstofatomen aan de hersencellen om energie (ATP) te produceren.
  • AMPK activeert de energieaanmaak door ervoor te zorgen dat de cellen meer glucose opnemen.  Glucose is de snelste route om waterstofatomen via voeding aan te leveren. Vandaar dat we snel energie krijgen van suiker. AMPK herstelt de gevoeligheid van insuline.
  • AMPK voorkomt verzuring door ervoor te zorgen dat de cellen energie aanmaken uit glucose in plaats van lactaat. Mensen met CVS, fibromyalgie en burn-out maken ATP aan uit lactaat, een deel daarvan komt in het bloed met verzuring tot gevolg.
  • AMPK herstelt processen die schade veroorzaken door (neuro) degeneratieve processenoxidatieve stress en verzuring. Voorbeelden zijn Alzheimer, Parkinson, geheugenproblemen, erectiestoornissen, aderverkalking, osteoporose, verminderde aanmaak van insuline (herstel bèta-cellen in de pancreas) en cortisol (herstel ACTH aangestuurde aanmaak van cortisol in de bijnieren).

Het AMPK enzym is actief in alle cellen, maar de stoffen die het aan en uit mechanisme van AMPK reguleren, verschillen volgens de locatie. Een voorbeeld is de smaakversterker E621 die AMPK voor 43% remt in de hippocampus. Hierdoor neemt de stressgevoeligheid toe (cortisol wordt minder goed afgeremd) en kunnen er geheugenproblemen ontstaan. Ratten die 10 dagen E621 krijgen toegediend in hun voedsel maken 400% meer bèta-amyloïde aan in de hippocampus. Bèta-amyloïde is het stofje dat centraal staat bij geheugenproblemen, Alzheimer en Parkinson. Salidroside uit Rhodiola crenulata activeert het AMPK enzym in de hippocampus en neutraliseert de schade door bèta-amyloïde.

(1) AMPK: centrale energie-modulator

Het AMPK-enzym werkt als een sensor voor de cellulaire energie-status. Heeft het lichaam energietekort, wordt het AMPK-enzym actiever en stuurt het de aanmaak van energie aan. In de mitochondria wordt energie (ATP) geproduceerd door glucose en vetten te verbranden. Als het AMPK-enzym actiever wordt, neemt de energievoorziening onmiddellijk toe door meer vetzuren te verbranden en de werking van insuline te verbeteren waardoor er meer glucose wordt opgenomen in de cellen.

Lichaamsbeweging en koude douches stimuleren AMPK. Maar niet iedereen heeft de kracht of is bereid om meer te bewegen. Mensen met CVS/ME, burn-out, fibromyalgie en chronische vermoeidheidsklachten verzuren erg snel na een fysieke inspanning door de lactaatopstapeling. Uit onderzoek blijkt dat de spieren van mensen met CVS/ME twintig keer meer lactaat aanmaken dan gemiddeld. Salidroside en rosavine stimuleren AMPK op dezelfde manier als beweging doet, maar dan zonder toename van lactaat.

De aanmaak van ATP verloopt via het ATP synthase enzym. ATP wordt aangemaakt in de mitochondria. ATP synthase is een mitochondriaal enzym dat functioneert als een ATP turbine met 200 omwentelingen per seconde. De rotatie wordt gevoed door waterstof moleculen en levert 600 ATP moleculen op per seconde. Deze productie is nodig omdat het lichaam gemiddeld honderd kg ATP per dag produceert, deze energie wordt onmiddellijk opgebruikt. Het lichaam heeft een kleine reserve van 50 gram ATP. Het ATP enzym is gelegen in het membraan van de mitochondria. Het AMPK enzym levert de nodige waterstofatomen om het ATP synthase enzym te activeren en dit via twee routes:

  • AMPK verhoogt de expressie van het POMC-gen. Dit gen stimuleert de aanmaak van neuromelanine, dit stofje levert de meeste waterstofatomen door waterstof te splitsen uit water. De hersenen verbruiken 20% van de totale lichaamsenergie, ondanks dat ze maar 2 kg wegen. Om deze energie te kunnen opwekken hebben de hersencellen beduidend meer mitochondria en waterstof nodig (waterstof activeert de ATP turbine). De hersencellen bevatten dan ook de meeste mitochondria (9.000 per hersencel, andere lichaamscellen bevatten gemiddeld 300 mitochondria per cel). Samenvatting: AMPK activeert het POMC-gen dat op zijn beurt neuromelanine verhoogt dat de nodige waterstof levert om de ATP turbine draaiende te houden.
  • AMPK verhoogt de intracellulaire opname van glucose, deze molecule levert (na neuromelanine) de meeste waterstofatomen (om de ATP turbine draaiende te houden).

Waterstof (H) activeert de werking van het ATP synthase enzym.

(2) AMPK: centrale metabolische sensor

Het AMPK-enzym reguleert de verwerking van glucose, vetten en eiwitten in functie van een optimale energiehuishouding. AMPK reguleert meerdere processen die te maken hebben met verwerking van energie, ook de processen die ervoor moeten zorgen dat de aanmaak van energie gewaarborgd wordt door het verminderen van oxidatieve stress en het activeren van anti-kankergenen (tumoren zorgen voor een plotse daling van het energieniveau). AMPK is een centrale factor in de preventie en de behandeling van welvaartsaandoeningen:

 

  • Heeft een gunstig effect in het voorkomen en behandelen van aderverkalking (atherosclerose), onder meer te beletten dat geoxideerde cholesterol (oxysterol) aan de vaatwand plakt
  • Behoudt van de botmassa (voorkomt osteoporose)
  • Stimuleert de aanmaak van spiermassa (voorkomt spierafbraak)
  • Beschermende factor in het ontstaan van hart- en vaataandoeningen (hartinfarct, cardiomyopathie, hartslagritmestoornissen, hoge bloeddruk, atherosclerose, hartontsteking)
  • Stimuleert AMPK, dit enzym herstelt de gevoeligheid van insuline en zorgt voor een verhoogde opname van glucose in de cellen door het stimuleren van GLUT4 (glucose-transport-factor). Waterstof is de centrale activator van ATP, de cellen verkiezen glucose omdat deze verbinding de meeste waterstofatomen oplevert.

Waterstofatomen (H) in een glucose molecule

(3) AMPK activeert het POMC-gen

Het AMPK-enzym verhoogt de expressie van het POMC-gen, dit gen staat centraal in de regulering van het beloningssysteem, het stresssysteem (HPA-as), de energie- en glucosehuishouding en anti-aging.

Het POMC-gen reguleert de aanmaak van:

  • Endorfine: reguleert de afgifte van dopamine (beloning) en is het snelste werkende anti-stresshormoon. Endorfine remt de stresshormonen op minder dan 15 seconden (cortisol doet hier 30 tot 60 minuten over).
  • ACTH: het stresshormoon dat cortisol activeert. Een deel van de mensen met burn-out en chronische vermoeidheid hebben een verminderde activering van cortisol.
  • Neuromelanine: een stofje in de hersenen dat waterstof en zuurstof splitst uit water. Waterstof is de belangrijkste activator van ATP synthase. Dit enzym werkt als een ATP turbine en maakt 600 ATP moleculen per seconde aan. Neuromelanine werkt in de hersenen als een chelator, het ruimt kwik en zware metalen op.

De POMC-neuronen activeren GABA, insuline, aldosteron en serotonine. Het POMC-gen is het belangrijkste anti-aging gen.

(4) AMPK: herstellende factor

Het AMPK enzym is betrokken in het voorkomen en herstellen van schade die wordt aangericht door oxidatieve stress, neurodegeneratieve processen (bv. bèta-amyloïde) en verzuring.

  • Verminderde aanmaak van insuline door oxidatieve stress geïnduceerde celdood van de bèta-cellen in de pancreas (insuline producerende cellen). Salidroside herstelt de aanmaak van bèta-cellen en insuline bij diabetes type 1 & 2.
  • Bij verzuring ontstaat osteoporose omdat het lichaam calcium uit de beenderen haalt om het bloed meer basisch te maken. Ook oxidatieve stress leidt tot verlies van botdensiteit. Salidroside heeft een gunstig effect in de behandeling van osteoporose door het activeren van AMPK (gaat de verzuring tegen) en verlies van de botmassa door oxidatieve stress.
  • Alzheimer en Parkinson zijn neurodegeneratieve aandoeningen die een aantal kenmerken gemeen hebben: diabetes type 3 (hersendiabetes), opstapeling van bèta-amyloïde plaques, inflammatoire processen en oxidatieve stress geïnduceerde celdood van dopamine-neuronen. Salidroside heeft een gunstig effect op het verminderen van deze vier factoren. Uit een recent onderzoek blijkt dat salidroside een herstellende invloed heeft door de stamcellen te stimuleren om dopamine-neuronen aan te maken in de hersenen.

(5) Het Epstein-barr virus remt het AMPK-enzym

Mensen met de ziekte van Pfeiffer zijn chronisch moe. Uit een recent onderzoek blijkt dat de werking van AMPK wordt onderdrukt door het Epstein-barr virus. AMPK wordt geactiveerd door het LBK1-enzym door AMPK te fosforyleren. Het Epstein-barr virus blokkeert het LBK1-enzym, waardoor het lichaam onvoldoende energie kan aanmaken via de AMPK-route. Om dit te compenseren maakt het lichaam ATP aan via de lactaat-route, dit heeft steeds verzuring tot gevolg.

(6) Factoren die AMPK remmen

Een ongezonde en stresserende levensstijl ligt aan de basis van de AMPK-enzym problematiek. Ontregeling van insuline en cortisol (metabool syndroom, overgewicht, hyperglycemie, insulineresistentie, buikvet), overmatige (en acute) stress en slaapproblemen (stress gerelateerde insulineresistentie remmen het AMPK enzym. Andere oorzaken hebben te maken met ontstekingsprocessen en belasting door virussen en bacteriën. Uit onderzoek blijkt dat de werking van het AMPK-enzym geremd wordt door:

  • Onvoldoende beweging
  • Junkvoeding, overmatig suikergebruik, transvetten en voeding met palmolie
  • Hyperinsulinemie
  • E621 smaakversterker
  • Chronisch alcoholgebruik
  • Erectiestoornissen
  • Ontstekingsstoffen (cytokines).
  • Epstein-barr virus

Een verminderde AMPK heeft vermoeidheid én verzuring tot gevolg: CVS, burn-out, bijnieruitputting (de bijnieren zijn niet uitgeput, maar de aansturing in de hersenen), depressie, verlaagd libido (erectiestoornissen). Een goede nachtrust is ontzettend belangrijk om de werking van het AMPK-enzym intact te houden. Eén nacht slecht slapen heeft bij gezonde proefpersonen insulineresistentie tot gevolg.

(7) Verminderde AMPK werking bij burn-out en chronische vermoeidheid 

Patiënten met CVS hebben een 20 keer hogere lactaatwaarden in de spieren na een fysieke inspanning dan gemiddeld. Dit heeft verzuring, (cellulaire) uitdroging, spiermoeheid en verkramping van de spieren tot gevolg. Uit een recent onderzoek blijkt dat de werking van het AMPK-enzym sterk verlaagd is bij CVS.

Een verminderde werking van AMPK leidt tot lusteloosheid, vermoeidheid en burn-out door een verminderde beschikbaarheid van ATP. Grote hoeveelheden suiker veroorzaken al na een aantal maanden insulineresistentie waardoor er in de cellen een glucosetekort ontstaat. Om dat te compenseren schakelen de cellen over op de aanmaak van ATP uit lactaat, een proces dat normaal gezien in gang wordt gezet bij aanhoudende intensieve beweging zoals hardlopen en krachttraining en bij vasten. Bij intensief sporten (bv. hardlopen en krachttraining) en insulineresistentie halen de cellen voor een groot deel hun energie uit lactaat. Deze stof zorgt voor verzuring en oxidatieve stress wat op zijn beurt de aanmaak van ATP verlaagt waardoor men in een vicieuze cirkel raakt, met in het eindstadium burn-out en chronische vermoeidheid. Een andere belangrijke oorzaak van insulineresistentie is stress. Stress is hier te zien in een ruime context; langdurige belastende stress, zowel door psychische en biologische stressfactoren (bv. virale belasting, histamine, glutamaat, oxidatieve stress enz…).

(8) AMPK reguleert het zuur-base-evenwicht

Kinderen die 10 dagen geen toegevoegde suiker eten hebben 30% minder lactaat in hun bloed.

Bij een verminderde werking van het AMPK-enzym schakelen de cellen over op lactaat als energieleverancier. Het lactaat wordt gedeeltelijk geleverd door de spieren. De hersencellen gebruiken twee maal zoveel lactaat dan de spieren om ATP aan te maken. Dit gluconeogenese-proces (ATP aanmaken uit lactaat) heeft als nadeel dat het bloed verzuurt. Verzuring ofwel metabole acidose is een te lage pH (< 7.35) van het bloed. Door de verzuring ontstaat een mineralen-disbalans waardoor de cellen water verliezen (cellulaire dehydratatie). De cellen verliezen ook vocht in het celmembraan waardoor het aantal receptoren op de celwand (drastisch) afneemt. De verlaagde receptor-beschikbaarheid heeft een verminderde gevoeligheid van andere neurotransmitters en hormonen tot gevolg. In een levend bloedanalyse herkent men cellulaire dehydratie als cellen met een verdunde celwand en/of cellen die aan elkaar kleven.

Andere mogelijke complicaties van een langdurige lactaat-energie stimulatie:

  • Spierkrampen, spierzwakte, spierpijn en spierafbraak (spierpijn aan de skelet- en inwendige spieren zoals het diafragma en de hartspier).
  • Moeite met het herstellen na een inspanning.
  • Histamine toename; door het intracelluaire vochtverlies (65% van het lichaamswater is opgeslagen in de cellen) geven de mestcellen histamine af. Histamine is een stressstof; het veroorzaakt toename van het maagzuur, slaapproblemen, darmklachten (lekkende darm, darmkrampen), versnelde hartslag en samentrekking van de bronchiën waardoor pijn in de borstkas en benauwde ademhaling kan ontstaan. De belangrijkste oorzaken van het ontstaan van hyper-histamine zijn verzuring en cellulaire dehydratatie.
  • Osteoporose: verzuring wordt gecompenseerd door calcium uit de beenderen te halen (basisch).
  • Inflammatie: verzuring veroorzaakt een verminderde werking van cortisol (cortisolresistentie) door het verlies van cortisol-receptoren waardoor de weerstand van het immuunsysteem wordt onderdrukt.
  • Angina pectoris (pijn in de hartstreek).
  • Brain fog; door hypoglycemie in de hersenen. Gaat gepaard met geheugen-, aandachts- en concentratieproblemen.
  • Uitdroging: het dorstgevoel kan verzwakt zijn door een verkeerde signalisatie. Cellulaire dehydratatie uit zich onder meer in hoofdpijn, bleke huid, hoge cholesterol (dient om water in de cellen te houden) en droge huid.
  • Erectieproblemen.

TOEPASSINGEN

1. Mentale energie, concentratie en geheugen

Stress, een onregelmatig leven (bv. ploegendienst en nachtdienst) en slaaptekort zijn factoren die de mentale energie, de concentratie en het geheugen aantasten. Rhodiola verbetert de fysieke en de mentale energie en de cognitieve prestaties tijdens periodes van stress en slaaptekort.

  • Russische studenten die een Rhodiola extract nemen, hebben betere intellectuele prestaties en minder angst tijdens examens.
  • Studenten die een salidroside extract nemen voelen zich tijdens de examenperiode zowel mentaal als lichamelijk fitter. De examenscores waren gemiddeld 8,4% hoger dan de controlegroep zonder salidroside.
  • Artsen die tijdens hun nachtdienst salidroside innemen, ervaren een verbetering van het geheugen, concentratie en associatief denken.
  • 90% van de volwassenen met een beperking die gedurende 6 en 12 weken Rhodiola nemen hebben een verbetering van de mentale prestaties (geheugen, concentratie, motivatie) en de stressweerstand.

2. Cellulaire energie Zie: AMPK in een notendop

3. Regulatie van de bloedsuiker (insulineresistentie en diabetes type 1 en 2)

Salidroside en rosavine verbeteren de glucosehuishouding via verschillende routes:

  • Stimuleert AMPK, dit enzym herstelt de gevoeligheid van insuline en zorgt voor een verhoogde opname van glucose in de cellen door het stimuleren van GLUT4 (glucose-transport-factor).
  • Salidroside herstelt de aanmaak van bèta-cellen en insuline bij diabetes type 1 & 2 door het verminderen van de oxidatieve geïnduceerde celdood van de bèta-cellen.
  • Het AMPK enzym verhoogt de expressie van het POMC-gen, dit gen stuurt de aanmaak van endorfine, dit hormoon is een belangrijke factor om de insulinereactie op glucose aan te sturen.
  • Remming van het alfa-glucosidase enzym. Dit enzym verhindert hyperinsulinemie door de opname van glucose in de bloedbaan beter te spreiden, waardoor de bloedsuikerspiegel stabieler blijft.

4. Blokkeert energievoorziening in tumoren

Kankercellen kunnen tot 200 keer sneller groeien dan andere lichaamscellen. Om aan dit tempo nieuwe cellen te kunnen vormen, tonen tumorcellen dan ook een veranderd metabolisme. Kankercellen produceren hun energie via de aerobe glycolyse (het Warburg-effect), hierbij wordt energie (ATP) geproduceerd via de lactaat-route. Als compensatie moeten de kankercellen meer glucose consumeren voor de omzetting naar lactaat. Het gegeven dat kankercellen glucose prefereren, is geen direct bewijs dat een tumor het gevolg is van suikerconsumptie. Tumoren kunnen ook groeien in een glucosearme omgeving, omdat het lichaam voldoende glucose en lactaat kan leveren. De oorzaak van de verhoogde kanker incidentie bij diabetes, overgewicht, metabool syndroom en insulineresistentie zou volgens de recente onderzoeken verband houden met een verminderde activiteit van het AMPK-enzym.Om de groei van de tumor te kunnen remmen, is het nodig dat de kankercellen geen energie meer kunnen aanmaken uit lactaat. Hoewel men al langer wist dat AMPK verschillende anti-kankergenen activeerde, kon men in recent onderzoek aantonen dat AMPK een rechtstreekse negatieve modulator is van het Warburg-effect. AMPK blokkeert de energievoorziening uit lactaat zodat de groei van de tumorcellen wordt afgeremd. Hoewel deze inzichten vrij recent zijn, verscheen in 2013 het eerste onderzoek waarin de de AMPK gerelateerde anti-kankerwerking van Rhodiola werd beschreven. Salidroside versnelt de afbraak (autofagie) van blaas-kankercellen.

5. Versterkt het geheugen

Allerhande belastingen zoals stress, verkeerde voeding, genotsmiddelen, veroudering en oxidatieve stress kunnen het geheugen aantasten. Salidroside en rosavine hebben een gunstig effect op het herstel van het geheugen via meerdere routes:

  • Remming van het acetylcholine-esterase enzym. Dit enzym remt de afbraak van de neurotransmitter acetylcholine. Door het enzym te remmen blijft acetylcholine langer actief met een verbetering van het geheugen.
  • De hippocampus is een deel van de hersenen dat het opslaan en het oproepen van het geheugen reguleert. Verkeerde voeding (suikers, E621), alcohol, drugs, psychische stress en oxidatieve stress tasten de neuronen in de hippocampus aan, waardoor de geheugencapaciteit afneemt. Salidroside stimuleert de vorming van nieuwe neuronen (neurogenese) in de hippocampus.
  • Insulineresistentie en E621 (smaakversterker) zijn belangrijke factoren in het ontstaan van bèta-amyloïde plaques in de hippocampus. Deze plaques veroorzaken cognitieve problemen door ontstekingen, oxidatieve stress en celdood in de hippocampus neuronen. Salidroside heeft een herstellend effect op de neurologische schade door bèta-amyloïde.
  • Salidroside vermindert de oxidatieve stress in de hippocampus neuronen.
  • Salidroside verbetert de cognitieve prestaties en stressweerstand tijdens de examenperiode.

6. Sportprestaties

Verschil tussen de energieconstante bij het gebruik van Rhodiola (links)
en illegale stimulantia/doping (rechts)

  • In dit onderzoek werden 28 atleten gedurende 4 weken opgevolgd.  Groep A (14 atleten) kreeg dagelijks een Rhodiola extract, de andere groep (14 atleten) kreeg een placebo. Uit de resultaatvergelijking blijkt een vermindering van de spierverzuring in groep A na 3 minuten (50%), 6 minuten (44%) en 9 minuten (33%) bij constante inspanning.
  • Salidroside herstelt de oxidatieve stress bij duursport.
  • Tijdens sportwedstrijden en het beoefenen van duursporten kan de creatinekinase (CK) activiteit te hoog zijn. De CK activiteit in bloed is een maatstaf om spierschade of een verhoogde spierafbraak vast te stellen of uit te sluiten. Bij spierschade of verhoogde spierafbraak raakt de activiteit van CK in het bloed verhoogd. Rhodiola extracten verlagen de CK activiteit.
  • Door een teveel aan duursport kan er beschadiging optreden aan de hartspier. Salidroside beschermt de hartspier tegen beschadiging door overmatige fysieke inspanning.
  • Salidroside vermindert de ontstekingsreacties door duursport.
  • Uit onderzoek blijkt dat de plezierbeleving tijdens het sporten aanzienlijk toeneemt door het gebruik van Rhodiola. (zie onderstaand schema).

De plezierbeleving tijdens een sportprestatie is aanzienlijk hoger met Rhodiola extracten

7. Verhoogt EPO 

Het extract salidroside van Rhodiola crenulata zorgt volgens een Chinees onderzoek voor een toename van EPO in testbuisjes. Erytropoëtine (EPO) is een hormoon dat grotendeels door de nieren wordt geproduceerd. Het werkt in op het beenmerg waar het de productie van rode bloedcellen stimuleert. Rode bloedcellen transporteren zuurstof, onder meer naar de spieren, en spelen dus een belangrijke rol in het uithoudingsvermogen. Hierdoor kan een sporter langer en meer kracht leveren. Dit is voordelig bij duursporten als wielrennen, langlaufen en atletiek. Salidroside verhoogt EPO via het langer beschikbaar houden van het enzym HIF-1–alfa, dit enzym maakt EPO aan. Het HIF-1-alfa enzym heeft volgens een ander onderzoek in 2015 nog een andere voordeel. Het herstelt beschadigd weefsel, ook zonder het omzetten van stamcellen in nieuwe regenererende cellen. HIF-1-alfa kan beschadigd weefsel dus rechtstreeks herstellen. Tevens heeft dit enzym een centrale rol in het blokkeren van de energievoorziening van tumoren.

8. Regulatie van het zuur-base-evenwicht Zie AMPK in de notendop, punt (8)

9. Ziekte van Pfeiffer (Epstein-barr virus) Zie AMPK in de notendop, punt (5)

10. Chronische vermoeidheid, burn-out en bijnieruitputting Zie AMPK in de notendop, punt (7)

11. Spierzwakte, spierpijn, spierkrampen 

Door een verminderde activiteit van het AMPK enzym schakelt het lichaam over op lactaat als energiebron. Een deel van het lactaat komt in de bloedbaan en de hersenen en heeft verzuring tot gevolg. De lactaatopstapeling veroorzaakt spierzwakte, spierpijn en spierkrampen. Uit onderzoek blijkt dat mensen met chronische vermoeidheidsklachten (CVS, fibromyalgie, burn-out) een verminderde AMPK werking hebben met verzuring en spierklachten tot gevolg. Salidroside vermindert de aanmaak van energie uit lactaat door het activeren van de AMPK enzym.

12. Vermindert ontwenningsverschijnselen en stress bij stoppen met roken en exorfinenvrij dieet

In drie recente onderzoeken hebben Rhodolia en salidroside een opmerkelijke vermindering van de ontwenningsverschijnselen tot gevolg als de nicotine toediening wordt stopgezet bij nicotine afhankelijke ratten en muizen. De vermindering van de ontwenningsverschijnselen komt tot stand door:

  • Toename van de serotonine-receptoren(verminderde serotonine-resistentie)
  • Verlengde dopamine werkingsduur door vertraagde afbraak van dopamine
  • Verhoogde expressie van het POMC-gen  (dit gen codeert de aanmaak van endorfine: activeert dopamine en remt stress).

Muizen die langdurig morfine kregen toegediend hadden minder ontwenningsverschijnselen bij het plots stopzetten van morfine (deze stof vermindert de endorfinegevoeligheid). Volgens dit onderzoek herstelt Rhodiola de gevoeligheid van endorfine. Rhodiola heeft tevens een verhoogde afgifte van endorfine in de bijnieren tot gevolg.

13. Hoge bloeddruk

Rhodiola verlaagt de bloeddruk door de afgifte van endorfine (stressremmer) in de bijnieren bij hypertensie te verhogen en het remmen van het angiotensin converting enzyme met 33%.

14. Hartritmestoornissen (aritmieën)

Rhodiola rosea normaliseert aritmieën bij dieren waarbij de hartritmestoornissen werden opgewerkt door stressoren (adrenaline, isoprenaline). Het cardioprotectief effect zou tot stand komen door het stimuleren van de KOR-receptoren (Kappa Opioïde Receptoren) en de afgifte van endorfine.

15. Endorfine herstel

Salidroside en rosavine hebben een AMPK stimulerende werking, dit enzym verhoogt de expressie van het POMC-gen waardoor de aanmaak van endorfine toeneemt.  Rhodiola heeft een synergetische werking met apigenine en Rosmarinus officinalis, stoffen die de gevoeligheid van endorfine helpen te herstellen.

16. Depressie

Een dagdosering van 350 mg Rhodiola crenulata extract (9 mg salidroside) heeft na zes weken een vermindering van de HAMD depressieschaal van 24,52 naar 15,97 punten.

17. Atherosclerose (aderverkalking)

Salidroside heeft een gunstig effect in het voorkomen en behandelen van aderverkalking (atherosclerose):

  • remt het neerslaan van geoxideerde cholesterol (oxysterol) op de vaatwand
  • remt de vorming van plaque in de vaatwand door hyperhomocysteïne geïnduceerde oxidatieve stress

18. Osteoporose

  • Bij verzuring ontstaat osteoporose omdat het lichaam calcium uit de beenderen haalt om het bloed meer basisch te maken. Ook oxidatieve stress leidt tot verlies van botdensiteit. Salidroside heeft een gunstig effect in de behandeling van osteoporose door het activeren van AMPK (gaat de verzuring tegen) en verlies van de botmassa door oxidatieve stress.

19. Anti-aging 

Ouder worden gaat gepaard met een afname van de AMPK activiteit. Dit enzym heeft een herstellende functie in de schade door verouderingsprocessen:

  • Salidroside heeft een herstellend effect in de veroudering van de huid door het verminderen van oxidatieve stress in de huid.
  • Met het ouder worden neemt de werking van het immuunsysteem af. Salidroside heeft een verjongend effect in de immuunrespons bij veroudering.
  • Het activeren van AMPK enzym heeft een positief effect op meerder genen en processen die betrokken zijn bij cellulaire veroudering.

20. Alzheimer en Parkinson

Salidroside is vanwege zijn herstellende eigenschappen geschikt voor het behandelen van neurodegeneratieve aandoeningen:

  • Uit een recent onderzoek blijkt dat salidroside een herstellende invloed heeft door de stamcellen te stimuleren om dopamine-neuronen aan te maken in de hersenen.
  • Oxidatieve stress geïnduceerde celdood in een van de belangrijkste oorzaken van neurodegeneratie. Salidroside vermindert de oxidatieve stress in de hersencellen.
  • Salidroside verlengt de dopamine werkingsduur door vertraagde afbraak van dopamine.
  • Salidroside verhoogt de expressie van het POMC-gen (dit gen codeert de aanmaak van endorfine: deze stof activeert dopamine).

21. Nitric oxide

Rhodiola rosea vermindert nitric oxide met 65% (ref)

Rhodiola rosea remt nitric oxide met 65%. Nitric oxide (NO) of stikstofmonoxide neemt fors toe bij glutamaatdominantie . NO is een van de belangrijkste oorzaken van hoofdpijn en migraine, bijnieruitputting en verminderde detox. NO veroorzaakt cortisol-resistentie doordat NO de de binding vermindert van cortisol op de cortisol-receptoren. Lang de andere kant geldt dat een vermindering van de cortisol-receptoren (bv. bijnieruitputting) NO met 300 tot 600% doet toenemen. Deze duale werking heeft tot gevolg dat de stresshormonen niet meer kunnen afgeremd worden). Een andere bijwerking van NO is het remmen van de P450 enzymen, deze enzymen staan in voor de ontgifting.

SYNERGIEËN

Rhodiola  heeft een synergetische werking met apigenine en Rosmarinus officinalis (herstel van de endorfinegevoeligheid en vermindering van ontwenningsverschijnselen). 

CONTRA-INDICATIES

Vermijd gebruik tijdens de zwangerschap en het geven van borstvoeding.

INTERACTIES

  • Rhodiola in hoge doseringen niet combineren met antidepressiva (vanwege de snelle toename van serotonine-receptoren)
  • Rosavine is een MAO-A en MAO-B remmer 
  • Salidroside is geen MAO-A remmer en een lichte MAO-B remmer (35%). MAO-B remmers verlengen de werking van dopamine en fenylethylamine (zit ook in chocolade, kaas en rode wijn). Fenylethylamine stimuleert de vrijstelling van dopamine en noradrenaline, twee signaalstoffen waarvan de werking bij AD(H)D is verstoord. Andere natuurlijke MAO-B remmers zijn: olijfolie, thee (groene, witte en zwarte), peper, kurkuma, koffie, red yeast rice (sterke MAO-A en MAO-B remmer), quercetine (voedingssupplement), cacao en tabak. Lijst met natuurlijke MAO-A en MAO-B remmers.
  • Rosavine en salidroside zijn geen COMT-remmers. De bewering dat Rhodiola een COMT-remmer zou zijn is gebaseerd op een aanname van K. Blum  in een hypothetisch abstract, zonder enig wetenschappelijk onderzoek en achtergrond.

DISCLAIMER

De in deze publicatie verstrekte informatie is uitsluitend bestemd voor professionals, die zich vanwege hun beroep met gezondheid en voeding bezighouden. Deze publicatie is niet bedoeld voor leken of consumenten. De auteurs verklaren dat deze publicatie op zorgvuldige wijze en naar beste weten is samengesteld. Zij kunnen op geen enkele wijze instaan voor de volledigheid van, of eventuele fouten in de tekst van deze publicatie. De auteurs aanvaarden dan ook geen enkele aansprakelijkheid voor schade, van welke aard dan ook, die het gevolg is van handelingen en/of beslissingen, gebaseerd op de inhoud van deze publicatie.

REFERENTIES

  1. Abidov M. et al. Extract of Rhodiola rosea radix reduces the level of C-reactive protein and creatinine kinase in the blood. Bull Exp Biol Med. 2004 Jul;138(1):63-4.
  2. Adam S. Sprouse-Blum BA. et al. Understanding Endorphins and Their Importance in Pain Management. Hawaii Medical Journal Vols. 69, March 2010.
  3. Alexander Panossian et al. The adaptogens rhodiola and schizandra modify the response to immobilization stress in rabbits by suppressing the increase of phosphorylated stress-activated protein kinase, nitric oxide and cortisol. Drug Target Insights. 2007;2:39-54. Epub 2007 Feb 16.
  4. Antonio Gonzalez at al. Migraines Are Correlated with Higher Levels of Nitrate-, Nitrite-, and Nitric Oxide-Reducing Oral Microbes in the American Gut Project Cohort. American Gut Project Cohort. mSystems 1(5): e00105-16. doi:10.1128/mSystems.00105-16.
  5. Benoit Viollet et al. AMPK inhibition in health and disease. Crit Rev Biochem Mol Biol. 2010 Aug; 45(4): 276–295.
  6. Brandi LS. et al. Insulin resistance of stress: sites and mechanisms. Clin Sci (Lond). 1993 Nov;85(5):525-35.
  7. Brandon Faubert et al. AMPK Is a Negative Regulator of the Warburg Effect and Suppresses Tumor Growth In Vivo.  Cell Metab. 2013 Jan 8;17(1):113-24. doi: 10.1016/j.cmet.2012.12.001. Epub 2012 Dec 27.
  8. Brenner S. et al. Parkinson’s disease may be due to failure of melanin in the Substantia Nigra to produce molecular hydrogen from dissociation of water, to protect the brain from oxidative stress. Med Hypotheses. 2014 Apr;82(4):503. doi: 10.1016/j.mehy.2014.01.013. Epub 2014 Jan 30.
  9. Brian J. Hillhouse et al. Acetylcholine Esterase Inhibitors in Rhodiola rosea. Pharmaceutical Biology 2004, Vol. 42, No. 1, pp. 68–72.
  10. Brice Sida et al. Role of AMPK activation in oxidative cell damage: Implications for alcohol-induced liver disease. Biochemical Pharmacology 86 (2013) 200–209.
  11. Brice Sida et al. Role of AMPK activation in oxidative cell damage: Implications for alcohol-induced liver disease. Biochemical Pharmacology 86 (2013) 200–209.
  12. Brown AE. et al. Abnormalities of AMPK activation and glucose uptake in cultured skeletal muscle cells from individuals with chronic fatigue syndrome. PLoS One. 2015 Apr 2;10(4):e0122982. doi: 10.1371/journal.pone.0122982. eCollection 2015.
  13. Chiang-Shan Niu et al. Antihyperglycemic action of rhodiola-aqeous extract in type1-like diabetic rats. BMC Complement Altern Med. 2014; 14: 20.
  14. Claret M. et al. AMPK is essential for energy homeostasis regulation and glucose sensing by POMC and AgRP neurons. J Clin Invest. 2007 Aug;117(8):2325-36.
  15. Cleare AJ. et al. Hypothalamo-pituitary-adrenal axis dysfunction in chronic fatigue syndrome, and the effects of low-dose hydrocortisone therapy. J Clin Endocrinol Metab. 2001 Aug;86(8):3545-54.
  16. Coll AP. et al. Pro-opiomelanocortin (POMC)-derived peptides and the regulation of energy homeostasis. Mol Cell Endocrinol. 2009 Mar 5;300(1-2):147-51. doi: 10.1016/j.mce.2008.09.007. Epub 2008 Sep 17.
  17. Cui Yu Juan et al. GW25-e2195 Effect of Regulatory Factors of the Myocardial Mitochondrial Biogenesis of Rats after Acute Exhaustive Exercise at Different Time. J Am Coll Cardiol. 2014;64(16_S):. doi:10.1016/j.jacc.2014.06.334.
  18. Dale S. Edgerton. Et al. Effects of Insulin on the Metabolic Control of Hepatic Gluconeogenesis In Vivo. Diabetes. 2009 Dec; 58(12): 2766–2775.
  19. Daphne van Diermen et al. Monoamine oxidase inhibition by Rhodiola rosea L. roots. J Ethnopharmacol. 2009 Mar 18;122(2):397-401. doi: 10.1016/j.jep.2009.01.007. Epub 2009 Jan 9.
  20. Darbinyan V, Aslanyan G, Amroyan E, Gabrielyan E, Malmström C, Panossian A. Clinical trial of Rhodiola rosea L. extract SHR-5 in the treatment of mild to moderate depression. Nord J Psyc. 2007;61:343-348.
  21. Darbinyan V. et al. Rhodiola rosea in stress induced fatigue–a double blind cross-over study of a standardized extract SHR-5 with a repeated low-dose regimen on the mental performance of healthy physicians during night duty. Phytomedicine. 2000 Oct;7(5):365-71.
  22. Dief AE. et al. Monosodium glutamate neurotoxicity increases beta amyloid in the rat hippocampus: a potential role for cyclic AMP protein kinase. Neurotoxicology. 2014 May;42:76-82. doi: 10.1016/j.neuro.2014.04.003. Epub 2014 Apr 24.
  23. Donga E. et al. A single night of partial sleep deprivation induces insulin resistance in multiple metabolic pathways in healthy subjects. J Clin Endocrinol Metab. 2010 Jun;95(6):2963-8. doi: 10.1210/jc.2009-2430. Epub 2010 Apr 6.
  24. Erik A. Richter et al. AMPK and the biochemistry of exercise: Implications for human health and disease. Biochem J. 2009 Mar 1; 418(2): 261–275.
  25. Fintelmann V. et al. Efficacy and tolerability of a Rhodiola rosea extract in adults with physical and cognitive deficiencies. Adv Ther. 2007 Jul-Aug;24(4):929-39.
  26. Gema Souto et al. Metabolic Acidosis-Induced Insulin Resistance and Cardiovascular Risk. Metabolic syndrome and related disorders. Volume 9, Number 4, 2011.
  27. Gerry K. Schwalfenberg. The Alkaline Diet: Is There Evidence That an Alkaline pH Diet Benefits Health? J Environ Public Health. 2012; 2012: 727630.
  28. Hans C. Dreyer. et al. Resistance exercise increases AMPK activity and reduces 4E-BP1 phosphorylation and protein synthesis in human skeletal muscle. J Physiol 576.2 (2006) pp 613–624.
  29. Heidrich F. et al. AMPK – Activated Protein Kinase and its Role in Energy Metabolism of the Heart. Curr Cardiol Rev. 2010 Nov;6(4):337-42. doi: 10.2174/157340310793566073.
  30. Hicham Labazia et al. Metformin treatment improves erectile function in an angiotensin II model of erectile dysfunction. J Sex Med. 2013 September ; 10(9): 2154–2164. doi:10.1111/jsm.12245.
  31. Hoyer S. Memory function and brain glucose metabolism. Pharmacopsychiatry. 2003 Jun;36 Suppl 1:S62-7.
  32. Hui Z. Mao. et al. A Functionally Important Hydrogen-bonding Network at the βDP/αDP Interface of ATP Synthase. J Biol Chem. 2008 Sep 5; 283(36): 24781–24788.
  33. Ian Forrest Robey. Examining the relationship between diet-induced acidosis and cancer. Nutr Metab (Lond). 2012; 9: 72.
  34. Jennifer W. Hill et al. Phosphatidyl Inositol 3-Kinase Signaling in Hypothalamic Proopiomelanocortin Neurons Contributes to the Regulation of Glucose Homeostasis. Endocrinology. 2009 November; 150(11): 4874–4882.
  35. Jian Qiu. et al. Serotonin 5-Hydroxytryptamine2C Receptor Signaling in Hypothalamic Proopiomelanocortin Neurons: Role in Energy Homeostasis in Females. Mol Pharmacol 72:885–896, 2007.
  36. Jones DE. et al. Abnormalities in pH handling by peripheral muscle and potential regulation by the autonomic nervous system in chronic fatigue syndrome. J Intern Med. 2010 Apr;267(4):394-401. doi: 10.1111/j.1365-2796.2009.02160.x.
  37. Jones DE. et al. Loss of capacity to recover from acidosis on repeat exercise in chronic fatigue syndrome: a case-control study. Eur J Clin Invest. 2012 Feb;42(2):186-94. doi: 10.1111/j.1365-2362.2011.02567.x. Epub 2011 Jul 12.
  38. Karlsson J. et al. Angina pectoris and blood lactate concentration during graded exercise. Int J Sports Med. 1984 Dec;5(6):348-51.
  39. Kiedrowski L. et al. Glutamate receptor agonists stimulate nitric oxide synthase in primary cultures of cerebellar granule cells. J Neurochem. 1992 Jan;58(1):335-41.
  40. Kim JG. et al. mTOR signaling fades POMC neurons during aging. Neuron. 2012 Aug 9;75(3):356-7. doi: 10.1016/j.neuron.2012.07.017.
  41. Kirk M. Habegger et al. AMPK Enhances Insulin-Stimulated GLUT4 Regulation via Lowering Membrane Cholesterol. Endocrinology. 2012 May; 153(5): 2130–2141.
  42. Knigge U. et al. Histaminergic and catecholaminergic interactions in the central regulation of vasopressin and oxytocin secretion. Endocrinology. 1999 Aug;140(8):3713-9.
  43. Kwon YI. et al. Evaluation of Rhodiola crenulata and Rhodiola rosea for management of type II diabetes and hypertension. Asia Pac J Clin Nutr. 2006;15(3):425-32.
  44. Kwon YI. et al. Evaluation of Rhodiola crenulata and Rhodiola rosea for management of type II diabetes and hypertension.  Asia Pac J Clin Nutr. 2006;15(3):425-32.
  45. L B Gladden et al. Lactate metabolism: a new paradigm for the third millennium. J Physiol. 2004 Jul 1; 558(Pt 1): 5–30.
  46. L Zecca et al. Substantia nigra neuromelanin: structure, synthesis, and molecular. Mol Pathol. 2001 Dec; 54(6): 414–418.
  47. Lars W. Andersen et al. Etiology and therapeutic approach to elevated lactate. Mayo Clin Proc. 2013 Oct; 88(10): 1127–1140.
  48. Lee WJ. Et al. Rhodiola-water extract induces β-endorphin secretion to lower blood pressure in spontaneously hypertensive rats. Phytother Res. 2013 Oct;27(10):1543-7. doi: 10.1002/ptr.4900. Epub 2012 Nov 28.
  49. Lee Y. et al. Anti-Inflammatory and Neuroprotective Effects of Constituents Isolated from Rhodiola rosea. Evid Based Complement Alternat Med. 2013;2013:514049. doi: 10.1155/2013/514049. Epub 2013 Apr 16.
  50. Li D. et al. Adenosine monophosphate activated protein kinase regulates ABCG1-mediated oxysterol efflux from endothelial cells and protects against hypercholesterolemia-induced endothelial dysfunction. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2010 Jul;30(7):1354-62. doi: 10.1161/ATVBAHA.110.204230. Epub 2010 Apr 15.
  51. Li F. et al. Protective effect of salidroside from Rhodiolae Radix on diabetes-induced oxidative stress in mice. Molecules. 2011 Dec 1;16(12):9912-24. doi: 10.3390/molecules16129912.
  52. Li G. et al. Hypothalamic pro-opiomelanocortin gene delivery ameliorates obesity and glucose intolerance in aged rats. Diabetologia. 2005 Nov;48(11):2376-85. Epub 2005 Oct 5.
  53. Li HB. et al. Salidroside stimulated glucose uptake in skeletal muscle cells by activating AMP-activated protein kinase. Eur J Pharmacol. 2008 Jul 7;588(2-3):165-9. doi: 10.1016/j.ejphar.2008.04.036. Epub 2008 Apr 20.
  54. Li L. et al. Acute psychological stress results in the rapid development of insulin resistance. J Endocrinol. 2013 Apr 15;217(2):175-84. doi: 10.1530/JOE-12-0559. Print 2013 May.
  55. Li L. et al. Acute psychological stress results in the rapid development of insulin resistance. J Endocrinol. 2013 Apr 15;217(2):175-84. doi: 10.1530/JOE-12-0559. Print 2013 May.
  56. Li X. et al. Salidroside protects against MPP(+)-induced apoptosis in PC12 cells by inhibiting the NO pathway. Brain Res. 2011 Mar 25;1382:9-18. doi: 10.1016/j.brainres.2011.01.015. Epub 2011 Jan 15.
  57. Lin JG. et al. Release of beta-endorphin from adrenal gland to lower plasma glucose by the electroacupuncture at Zhongwan acupoint in rats. Neurosci Lett. 2002 Jun 21;326(1):17-20.
  58. Linlin Lu. et al. Rejuvenating activity of salidroside (SDS): dietary intake of SDS enhances the immune response of aged rats. AGE (2013) 35:637–646.
  59. Liu Z. et al. Rhodiola rosea extracts and salidroside decrease the growth of bladder cancer cell lines via inhibition of the mTOR pathway and induction of autophagy. Mol Carcinog. 2012 Mar;51(3):257-67. doi: 10.1002/mc.20780. Epub 2011 Apr 22.
  60. Lo AK. et al. Inhibition of the LKB1-AMPK pathway by the Epstein-Barr virus-encoded LMP1 promotes proliferation and transformation of human nasopharyngeal epithelial cells. J Pathol. 2013 Jul;230(3):336-46. doi: 10.1002/path.4201.
  61. Lovejoy J. et al. Insulin resistance in obesity is associated with elevated basal lactate levels and diminished lactate appearance following intravenous glucose and insulin. Metabolism. 1992 Jan;41(1):22-7.
  62. Ma L. et al. [Protective effects of salidroside on oxidative damage in fatigue mice]. Zhong Xi Yi Jie He Xue Bao. 2009 Mar;7(3):237-41.
  63. Macleay JM. et al. Effect of dietary-induced metabolic acidosis and ovariectomy on bone mineral density and markers of bone turnover. J Bone Miner Metab. 2004;22(6):561-8.
  64. Maengjo Kim et al. Targeting AMPK for Cardiac Protection: Opportunities and Challenges. J Mol Cell Cardiol. 2011 October ; 51(4): 548–553. doi:10.1016/j.yjmcc.2010.12.004.
  65. Maĭmeskulova LA. et al. [The participation of the mu-, delta- and kappa-opioid receptors in the realization of the anti-arrhythmia effect of Rhodiola rosea]. Eksp Klin Farmakol. 1997 Jan-Feb;60(1):38-9.
  66. Mannucci C. et al. Serotonin involvement in Rhodiola rosea attenuation of nicotine withdrawal signs in rats. Phytomedicine. 2012 Sep 15;19(12):1117-24. doi: 10.1016/j.phymed.2012.07.001. Epub 2012 Aug 24.
  67. Mao GX. et al. Salidroside protects human fibroblast cells from premature senescence induced by H(2)O(2) partly through modulating oxidative status.  Mech Ageing Dev. 2010 Nov-Dec;131(11-12):723-31. doi: 10.1016/j.mad.2010.10.003. Epub 2010 Oct 28.
  68. Maslov LN. et al. [Cardioprotective and antiarrhythmic properties of Rhodiolae roseae preparations]. Eksp Klin Farmakol. 2007 Sep-Oct;70(5):59-67.
  69. Mattioli L. et al. Effects of a Rhodiola rosea L. extract on acquisition and expression of morphine tolerance and dependence in mice. J Psychopharmacol. 2011 Mar;25(3):411-20. doi: 10.1177/0269881109359096. Epub 2010 Feb 8.
  70. Mattioli L. et al. Evaluation of Rhodiola rosea L. extract on affective and physical signs of nicotine withdrawal in mice. J Psychopharmacol. 2011 Mar;25(3):402-10. doi: 10.1177/0269881109348166. Epub 2009 Nov 25.
  71. Michael J. Duncan et al. The Effect of Acute Rhodiola rosea Ingestion on Exercise Heart Rate, Substrate Utilisation, Mood State, and Perceptions of Exertion, Arousal, and Pleasure/Displeasure in Active Men. Journal of Sports Medicine. Volume 2014 (2014), Article ID 563043, 8 pages.
  72. Michael Wiederkehr et al. Metabolic and endocrine effects of metabolic acidosis in humans. SW ISS M ED W KLY 2001;131:127–132.
  73. Minamiyama Y. et al. Irreversible inhibition of cytochrome P450 by nitric oxide. J Pharmacol Exp Ther. 1997 Dec;283(3):1479-85.
  74. Molloy ES. et al. Non-ACTH POMC fragments stimulate aldosterone production by human adrenal cells in vitro. Steroids. 1998 Sep;63(9):459-63.
  75. Murrough JW. et al. Increased ventricular lactate in chronic fatigue syndrome measured by 1H MRS imaging at 3.0 T. II: comparison with major depressive disorder. NMR Biomed. 2010 Jul;23(6):643-50. doi: 10.1002/nbm.1512.
  76. Neil B. Ruderman et al. AMPK, insulin resistance, and the metabolic syndrome. J Clin Invest. 2013 Jul 1; 123(7): 2764–2772.
  77. Olesen J. The role of nitric oxide (NO) in migraine, tension-type headache and cluster headache. Pharmacol Ther. 2008 Nov;120(2):157-71. doi: 10.1016/j.pharmthera.2008.08.003. Epub 2008 Aug 23.
  78. Ozbay T. et al. ACTH regulates steroidogenic gene expression and cortisol biosynthesis in the human adrenal cortex via sphingolipid metabolism. Endocr Res. 2004 Nov;30(4):787-94.
  79. Panossian A. et al. Plant adaptogens. III. Earlier and more recent aspects and concepts on their mode of action. Phytomedicine. 1999 Oct;6(4):287-300.
  80. Parisi A. et al. Effects of chronic Rhodiola Rosea supplementation on sport performance and antioxidant capacity in trained male: preliminary results. J Sports Med Phys Fitness. 2010 Mar;50(1):57-63.
  81. Qi-Gang Zhou et al. Hippocampal neuronal nitric oxide synthase mediates the stress-related depressive behaviors of glucocorticoids by downregulating glucocorticoid receptor. J Neurosci. 2011 May 25;31(21):7579-90. doi: 10.1523/JNEUROSCI.0004-11.2011.
  82. Qu ZQ. et al. Protective effects of a Rhodiola crenulata extract and salidroside on hippocampal neurogenesis against streptozotocin-induced neural injury in the rat. PLoS One. 2012;7(1):e29641. doi: 10.1371/journal.pone.0029641. Epub 2012 Jan 3.
  83. R C May et al. Metabolic acidosis stimulates protein degradation in rat muscle by a glucocorticoid-dependent mechanism. J Clin Invest. 1986 Feb; 77(2): 614–621.
  84. Rada P. et al. Opioids in the hypothalamus control dopamine and acetylcholine levels in the nucleus accumbens. Brain Res. 2010 Feb 2;1312:1-9. doi: 10.1016/j.brainres.2009.11.055. Epub 2009 Nov 27.
  85. Radziuk J. et al. Hepatic glucose uptake, gluconeogenesis and the regulation of glycogen synthesis. Diabetes Metab Res Rev. 2001 Jul-Aug;17(4):250-72.
  86. Rai Ajit K. et al. AMP-activated protein kinase: an emerging drug target to regulate imbalances in lipid and carbohydrate metabolism to treat cardio-metabolic diseases. J Lipid Res. 2012 Dec; 53(12): 2490–2514.
  87. Robert H. Lustig et al. Isocaloric fructose restriction and metabolic improvement in children with obesity and metabolic syndrome. The Obesity Society, 2015.
  88. Salminen A. et al. AMP-activated protein kinase (AMPK) controls the aging process via an integrated signaling network.  Ageing Res Rev. 2012 Apr;11(2):230-41. doi: 10.1016/j.arr.2011.12.005. Epub 2011 Dec 15.
  89. Shah M. et al. AMP-activated protein kinase (AMPK) activation regulates in vitro bone formation and bone mass. Bone. 2010 Aug;47(2):309-19. doi: 10.1016/j.bone.2010.04.596. Epub 2010 Apr 24.
  90. Shane T. Hentges et al. GABA Release from Proopiomelanocortin Neurons. The Journal of Neuroscience, February 18, 2004• 24(7):1578–1583.
  91. Sharon L. Wardlaw. Hypothalamic proopiomelanocortin processing and the regulation of energy balance. Eur J Pharmacol. 2011 June 11; 660(1): 213–219. doi:10.1016/j.ejphar.2010.10.107.
  92. Shasha Xing. et al. Salidroside Stimulates Mitochondrial Biogenesis and Protects against H2O2-Induced Endothelial Dysfunction. Oxid Med Cell Longev. 2014; 2014: 904834.
  93. Slominski A. et al. Corticotropin releasing hormone and proopiomelanocortin involvement in the cutaneous response to stress. Physiol Rev. 2000 Jul;80(3):979-1020.
  94. Spasov AA. et al. [The effect of the preparation rodakson on the psychophysiological and physical adaptation of students to an academic load]. Eksp Klin Farmakol. 2000 Jan-Feb;63(1):76-8.
  95. Spasov AA. et al. A double-blind, placebo-controlled pilot study of the stimulating and adaptogenic effect of Rhodiola rosea SHR-5 extract on the fatigue of students caused by stress during an examination period with a repeated low-dose regimen. Phytomedicine. 2000 Apr;7(2):85-9.
  96. Su MY. et al. The relationship between energy status and AMP-activated protein kinase in human H460 lung cancer cells. Cell Biochem Funct. 2010 Oct;28(7):549-54. doi: 10.1002/cbf.1685.
  97. Sumit Parikh. et al. A Modern Approach to the Treatment of Mitochondrial Disease. Curr Treat Options Neurol. 2009 Nov; 11(6): 414–430.
  98. Titomanlio F. et al. Rhodiola rosea L. extract and its active compound salidroside antagonized both induction and reinstatement of nicotine place preference in mice. Psychopharmacology (Berl). 2014 May;231(10):2077-86. doi: 10.1007/s00213-013-3351-y. Epub 2013 Nov 22.
  99. Valeria G. et al. Inhibition of AMPK and Krebs Cycle Gene Expression Drives Metabolic Remodeling of Pten-Deficient Preneoplastic Thyroid Cells. Cancer Res September 1, 2013 73; 5459.
  100. Wang S. et al. Protective effects of salidroside in the MPTP/MPP(+)-induced model of Parkinson’s disease through ROS-NO-related mitochondrion pathway. Mol Neurobiol. 2015 Apr;51(2):718-28. doi: 10.1007/s12035-014-8755-0. Epub 2014 Jun 7.
  101. Warren RE. et al. Hypoglycaemia and cognitive function. Diabetes Obes Metab. 2005 Sep;7(5):493-503.
  102. Xing SS. et al. Salidroside improves endothelial function and alleviates atherosclerosis by activating a mitochondria-related AMPK/PI3K/Akt/eNOS pathway. Vascul Pharmacol. 2015 Sep;72:141-52. doi: 10.1016/j.vph.2015.07.004. Epub 2015 Jul 15.
  103. Yasumasa Iwasaki. et al. Activation of AMP-activated protein kinase stimulates proopiomelanocortin gene transcription in AtT20 corticotroph cells. Am J Physiol Endocrinol Metab 292: E1899–E1905, 2007.
  104. Zhang J. et al. Salidroside attenuates beta amyloid-induced cognitive deficits via modulating oxidative stress and inflammatory mediators in rat hippocampus. Behav Brain Res. 2013 May 1;244:70-81. doi: 10.1016/j.bbr.2013.01.037. Epub 2013 Feb 5.
  105. Zhang J. et al. Salidroside attenuates beta amyloid-induced cognitive deficits via modulating oxidative stress and inflammatory mediators in rat hippocampus. Behav Brain Res. 2013 May 1;244:70-81. doi: 10.1016/j.bbr.2013.01.037. Epub 2013 Feb 5.
  106. Zhang JK. et al. Protection by salidroside against bone loss via inhibition of oxidative stress and bone-resorbing mediators. PLoS One. 2013;8(2):e57251. doi: 10.1371/journal.pone.0057251. Epub 2013 Feb 20.
  107. Zhang Y, Strehin I, Bedelbaeva K, Gourevitch D, Clark L, Leferovich J, Messersmith PB, Heber-Katz E. Drug-induced regeneration in adult mice. Sci Transl Med. 2015;290.
  108. Zhao HB. et al. Salidroside induces rat mesenchymal stem cells to differentiate into dopaminergic neurons. Cell Biol Int. 2014 Apr;38(4):462-71. doi: 10.1002/cbin.10217. Epub 2014 Jan 31.
  109. Zheng KY. Et al. Salidroside stimulates the accumulation of HIF-1α protein resulted in the induction of EPO expression: a signaling via blocking the degradation pathway in kidney and liver cells. Eur J Pharmacol. 2012 Mar 15;679(1-3):34-9. doi: 10.1016/j.ejphar.2012.01.027. Epub 2012 Jan 31.
  110. Zheng T. et al. Salidroside ameliorates insulin resistance through activation of a mitochondria-associated AMPK/PI3K/Akt/GSK3β pathway. Br J Pharmacol. 2015 Jul;172(13):3284-301. doi: 10.1111/bph.13120. Epub 2015 Apr 24.
  111. Zhijun Luo. et al. AMPK as a metabolic tumor suppressor: control of metabolism and cell growth. Future Oncol. 2010 Mar; 6(3): 457–470.